Maakateliers

Aan de slag met de kracht van het Zaanse papier

In ateliers in de voormalige fabriek — waar nu kunstlessen worden gegeven — kunnen bezoekers alleen, samen of met het hele gezin aan het werk met papier.

Er zijn doorlopende workshops waarin bezoekers kennismaken met verschillende technieken en toepassingen van papier. In de foyer kunnen bezoekers meebouwen aan een installatie van papier.

Werken met Zaansch Bord

Voor de meer ervaren makers is er het beroemde Zaansch Bord, het grauwe papier dat al eeuwenlang bij papiermolen De Schoolmeester wordt gemaakt. Het is geen eenvoudig materiaal om mee te werken, maar juist de uitdaging levert een bijzonder resultaat op.

Foyer 

Bouw mee aan een kunstwerk van papier met beeldend kunstenaar Linda Meulenhoff. De levensgrote bloemen zullen ook te zien zijn op vrijdag 16 oktober bij de ARTexpo in het Wilhelminapark in Wormerveer.

Doorlopende workshops

Fluxlab van 12.00 tot 16.00 uur

Werken met papier levert verrassend resultaat op. Bezoekers kunnen aanschuiven bij korte workshops van kunstenaars Monique Bout en Susan van Ham. Je kunt experimenten met papier in het Fluxlab onder deskundige begeleiding.

• Maak een boekenlegger van Zaansch Bord
• Borduur op Zaansch Bord
• Woord laseren op Zaansch Bord
• Experimenteer met cyanotype (blauwdruk) en ontdek een nieuwe wereld
• Maak een collage
• Experiment met verschillende technieken die je loslaat op papier met verrassend resultaat

Doorlopende workshops

Beeldhouwlokaal – van 12.00 tot 16.00 uur

Grafisch vormgever Hanneke de Graaf neemt je mee in de wereld van typografie.

Elly Butterman van Papiermolen De Schoolmeester geeft een workshop boekbinden, kinderen vouwen een doosje van karton. Maak zelf een omslag van Zaansch Bord, dit sterke en soepele papier is geschikt als omslag voor een boek. Dit papier dat al eeuwenlang bij De Schoolmeester wordt gemaakt is te koop tijdens het festival, ook een doe het zelf pakketje.

Workshop Zaans boekje maken

Schilderlokaal  van 12.00 tot 13.45 uur en van 14.15 tot 16 uur

Tijdens de workshop van beeldend kunstenaar Nicole van der Heijden maken de deelnemers een klein, mooi persoonlijk boekje. Een boekje over jezelf of voor en over iemand die je dierbaar is.
We bouwen het samen op aan de hand van de kleine opdrachtjes. Deze geven je inspiratie en zo ontstaat stap voor stap een kleine ‘ode’ in de vorm van een vrolijk herinneringsboekje.
Je hoeft echt niet creatief te zijn, iedereen kan zo’n mooi document maken: Jong en oud, jong samen met oud.

Alle workshops zijn gratis. Alleen voor de langere workshop van Nicole van der Heijden graag wel even aanmelden via nvdheijden@planet.nl. Ze heeft plaats voor maximaal  20 personen per workshop.

LOCATIE: Fluxus locatie Verkadefabriek, Westzijde 168, 1506 EK Zaandam
TIJDEN: 10 en 11 oktober 12.00 tot 16.00 uur
VOOR WIE: vanaf 6 jaar
PRIJS: gratis

Verhalenkamer

Papierstemmen uit de Zaanstreek

 Foto: Beeldbank Vereniging Zaansche Molen

Tijdens het IFIKZ MaakMeeFestival ontdek je de kracht van het Zaanse papier: luisteren, maken en meemaken. In de herfstvakantie verandert de Verkadezaal in het voormalige fabriekspand in een plek vol verhalen.
Hier worden ook de foto’s getoond die studenten hebben gemaakt bij zeven Zaanse papierbedrijven.

Foto: gemeentearchief Zaanstad

Historicus Hans Luiten

Zaterdag 12.00 uur tot 13.45 uur Geschiedenis van het Zaanse papier

Zondag 12.00 tot 13.00 uur Geschiedenis van het Zaanse papier

In 2026 is het 250 jaar geleden dat in de Verenigde Staten de onafhankelijkheidsverklaring werd gedrukt op …Zaans papier. Hoe kon het dat papier, gemaakt met water uit prutsloten, van zo’n hoge kwaliteit werd? In deze lezing neemt Hans Luiten je mee in het verhaal over het Zaanse papier. Een lezing over Gelderlanders en de fabriek van Van Gelder, de Hollander en Honig, Zaansch bord, de Kauwer, de Gans en de Schoolmeester, en hoe in Wormer de Mariastraat aan haar naam kwam.  

Film over oud ambacht papierknippen

Zaterdag en zondag 14.00 tot 14.20 uur 

Van oudsher is papierknippen een ambacht dat thuis beoefend werd. Een mooie hobby, maar er waren ook professionele knipkunstenaars die hun werk voor veel geld aan de man brachten. Er werd veel gebruik gemaakt van dun, mat zwart papier, maar er bestaan ook veelkleurige en zelfs driedimensionale knipkunstwerken​. In deze film, twintig jaar geleden gemaakt door leden van de Video-filmgroep Saenden, zien we Janna van Zuijlen, die al haar hele leven actief is met papierknippen. Haar werk werd regelmatig tentoongesteld. In de knipkunst worden vaak folkloristische motieven gebruikt, zoals bijvoorbeeld levensbomen. Janna heeft een heel persoonlijke stijl met veel symboliek.

Kinderboekenschrijver Hans Kuyper

Zaterdag en zondag 14.30 tot 14.45 uur
Vanaf 6 jaar

Hans Kuyper werkte aanvankelijk in het theater en de media. Hij schreef veel toneelstukken en heeft veel geregisseerd. In 1997 debuteerde hij als kinderboekenschrijver. Er verschenen inmiddels ruim honderd boeken van zijn hand.

In 2007 verscheen de bundel Sterke verhalen uit de Zaan, waarin Kuyper tien historische gebeurtenissen voor de jeugd bijeenbracht. Een daarvan ‘Het gevecht’ handelt over meisjes die aan het eind van de 19e eeuw moesten werken op de papierfabriek van Van Gelder in Wormer.

Kom luisteren naar een sterk verhaal over de fabriek van Gelder naar aanleiding van de arbeiders enquête uit de 19e eeuw (in opdracht van het Gemeentearchief en Zaans Museum).

Schrijver Hans Kuyper

Zaterdag en zondag 15.00 tot 15.15 uur
Zondag 13.30 tot 13.45 uur

Vanaf 6 jaar

Hans Kuyper vertelt speciaal voor IFIKZ een nieuw verhaal over de papiermolens en de lompenscheurders. Natuurlijk ligt de aandacht op de kinderen.

Liedjesschrijver Lucas de Gier

Zaterdag en zondag 15.15 uur

De Zaanse liedjesschrijver Lucas de Gier is een Zaanse geluidskunstenaar die gefascineerd raakte door een verborgen stuk wereldgeschiedenis. Wist je dat meesters als Mozart en Beethoven hun muziek componeerden op Zaans papier, en dat zelfs de Amerikaanse Declaration of Independence erop gedrukt is? De Zaanstreek was de ‘Silicon Valley’ van de 18e eeuw. Lucas dook diep in de brute, noeste kracht van Papiermolen De Schoolmeester, wat hem inspireerde tot het maken van de track ‘Tot in de Vezels’. Tijdens zijn talk neemt hij je mee in zijn missie om deze eeuwenoude geschiedenis hoorbaar te maken voor een nieuwe generatie. Hij vertelt hoe je het gewelddadige, tastbare ambacht van de molens vertaalt naar een moderne sound, en hoe deze fysieke geschiedenis juist nu een inspirerende tegenbeweging vormt in onze snelle, digitale wereld.​

Podcast Grafische verleiders en Van Gelder Fabriek

Kunsthistorica en museologe Hester Wandel maakte speciaal voor het IFIKZ festival verschillende podcasts voor de serie ‘In het atelier van.’ Zo bezocht ze industriekenner Jur Kingma. 
Kingma woonde op het terrein van Van Gelder papierfabriek in Wormer. Over die tijd, zijn werk bij Van Gelder en zijn onderzoek naar de beroemde papierfabriek vertelt hij voluit in een  podcast in de serie ‘In het atelier van.’

In een andere podcast laat hij horen hoe drukkerij Meijer uit Wormerveer het papier inzette om prachtige uitgaves te maken in samenwerking met vooraanstaande vormgevers.
Hester Wandel maakte ook een podcast over de expo bij het Honig Breethuis.

Beluister de podcast op www.hetateliervan.info

LOCATIE:Fluxus locatie Verkadefabriek, Westzijde 168, 1506 EK Zaandam
TIJDEN: 10 en 11 oktober 12.00 tot 16.00 uur
VOOR WIE: Lezingen voor volwassenen, Hans Kuyper voor kinderen vanaf 6 jaar
PRIJS:gratis

Varen

Met een theatraal PAPIERverhaal

 Boottocht met Theatrale Omlijsting

PAPIER en de Zaanse papierindustrie.

​

Afgelopen juli werd bij papiermolen De Schoolmeester het opgewekte muziektheaterstuk PAPIER gespeeld. Geschreven en geregisseerd door Wiske Sterringa en Bruun Kuijt. De voorstelling vertelt het verhaal van een 18-eeuws molenaarsgezin dat in rep en roer raakt door vreemde berichten uit Amerika waar ze iedereen gelijke rechten willen geven.

Tijdens een boottocht over de Zaan wordt een deel van die voorstelling aan boord gespeeld en gezongen. Je vertrekt vanaf de Zaanse Schans en komt en passant ook nog het een en ander te weten over de historische panden en molens langs de Zaan.

Tickets voor de vaartocht zie de link hieronder. Er is plaats voor 25 mensen per boottocht, dus handig om op tijd een ticket te boeken.

» Opstaplocatie

Extra tip: Podcast Honig Breethuis

en Expo Onafhankelijkheidsverklaring op Zaans papier

Het Honig Breethuis is het woonhuis van een beroemde papierfamilie uit de tijd dat papier nog in een molen werd gemaakt. Hester Wandel duikt met Pier van Leeuwen het museum en de archieven in. Ze bekijken de expositie over de Declaration of Independance die 250 jaar geleden gedeeltelijk op Zaans papier is gedrukt. Luister naar hun verhaal en bezoek de expositie in het Honig Breethuis. Tickets voor het Honig Breethuis zijn verkrijgbaar bij het museumwoonhuis zelf.

Beluister de podcast op www.hetateliervan.info

.                 

Foto’s rechtsboven en eerste in de tekst zijn van Annemieke van der Togt.

LOCATIE: » vaartocht opstapplaats Zaanse Schans (bij houtzaagmolen De Gekroonde Poelenburg)
TIJDEN: 10 en 11 oktober 13.00 en 15.00 uur.
VOOR WIE: voor iedereen vanaf 12 jaar
PRIJS: € 15,- 

⇑  Terug naar boven  ⇑